Toen Lamborghini op 10 maart 1966 op de Autosalon van Genève debuteerde met de Miura, deed het bedrijf veel meer dan een nieuwe auto introduceren. Het herdefinieerde wat een high-performance wegvoertuig kon zijn. De Miura had een V12-motor die dwars achter de bestuurder was gemonteerd, een lay-out die was geïnspireerd op autosportdesign. Het was een radicale architectuur die brak met de GT-traditie. De Miura leverde prestaties die voor die tijd surrealistisch leken. De vorm van de auto, ontworpen door het legendarische ontwerpbureau Bertone, was meteen iconisch en is dat vandaag de dag nog steeds.
De Miura was niet zomaar een Lamborghini, het was een intentieverklaring voor het jonge bedrijf. De Miura, die slechts drie jaar na de oprichting van Automobili Lamborghini werd gelanceerd, was het derde model dat werd onthuld en vestigde de kernwaarden van het merk die nog decennialang zouden gelden. Moed boven conventies, innovatie zonder compromissen, design en techniek tot het uiterste gedreven.
Met de Miura creëerde Lamborghini een volledig nieuw voertuigsegment en gaf het de aanzet tot de moderne supersportauto met middenmotor. Zes decennia na zijn première blijft de Miura vandaag de dag een icoon van technisch radicalisme, visionaire techniek en tijdloos design. Zijn verhaal is er een van jeugdige ambitie en technische durf.
De nu legendarische motor leverde in zijn laatste versie een indrukwekkend vermogen van maar liefst 380 pk waarmee de Miura een topsnelheid van 290 km/u (174 mph) kon bereiken, waarmee het feitelijk de snelste productieauto ter wereld werd. Het verhaal van de Miura heeft een culturele impact die veel verder reikt dan de autowereld, van film tot muziek, van motorsport tot popcultuur.
In 2026 viert Automobili Lamborghini dit buitengewone icoon door terug te gaan naar zijn oorsprong, zijn evolutie en de kenmerken die van de Miura de eerste echte supercar in de geschiedenis maakten. Dit is een reis door de ontstaansgeschiedenis, het ontwerp, de prestaties en de nalatenschap en een eerbetoon aan de auto die dromen in werkelijkheid veranderde en het eerste hoofdstuk van Lamborghini’s legende schreef. Het hele jaar door organiseert Automobili Lamborghini wereldwijd een reeks festiviteiten, waaronder een Lamborghini Polo Storico Tour, georganiseerd door de afdeling Heritage van het merk en exclusief gewijd aan de Miura, die van 6 tot 10 mei in Noord-Italië plaatsvindt.
“De Lamborghini Miura is zeker niet alleen een droomauto voor mij vanwege zijn prestaties, design en cultstatus. De Miura deed meer dan een nieuwe auto introduceren – hij veranderde de loop van de autogeschiedenis. Met zijn revolutionaire architectuur, adembenemende design en compromisloze prestaties definieerde hij het concept van de superauto en zette Lamborghini op het spoor van onverschrokken innovatie. De Miura belichaamt ons DNA: gedurfd, visionair en altijd zijn tijd vooruit. Nu we deze verjaardag vieren, eren we een meesterwerk dat ons blijft inspireren – niet door terug te kijken, maar door ons eraan te herinneren dat echte innovatie voortkomt uit de moed om conventies uit te dagen.”
Stephan Winkelmann,
President en CEO van Automobili Lamborghini S.p.A.
De geboorte van een revolutie
Nog geen twee jaar na de oprichting van het bedrijf was Lamborghini nog steeds een nichefabrikant, maar de 350 GT had de technische ambitie van het bedrijf al aangetoond. Ferruccio Lamborghini was trots op de eerste GT, maar droomde van een nog krachtigere auto. Het jonge team van ingenieurs, onder leiding van Gian Paolo Dallara en Paolo Stanzani, nam de taak op zich om die droom werkelijkheid te laten worden. Het hart van de Miura was een dwarsgeplaatste V12-motor van 3929 cc met een hellingshoek van 60 graden, uitgerust met vier nokkenassen, V-vormige bovenliggende kleppen, een krukas met zeven lagers en vier Weber 40 IDL 3L carburateurs (later IDL40 3C) met twaalf gaskleppen. Ongebruikelijk was dat de krukas linksom draaide.
Vanaf 1964 ontwikkelden Dallara, Stanzani en de Nieuw-Zeelandse testrijder Bob Wallace samen het idee voor een nieuwe supersportauto die inspiratie putte uit de autosport. Na het werk bouwden ze een rijklaar prototype chassis dat compromisloos gekalibreerd was op prestaties. Ferruccio Lamborghini zag bij de presentatie meteen het potentieel van het idee en gaf groen licht voor de verdere ontwikkeling van de 400 TP als Project L105.
Op 3 november 1965, op de Autosalon van Turijn, toonde Lamborghini het chassis in satijnzwart, met de motor dwars achter de bestuurder gemonteerd. Het model stond naast de Lamborghini 350 GT en de 350 GTS. Nooit eerder of sindsdien heeft een kaal chassis zoveel aandacht getrokken. De stalen bak, met een wanddikte van slechts 0,8 millimeter en talloze ponsgaten, woog slechts 120 kilo en de vier witte uitlaatpijpen trokken meteen de aandacht van de bezoekers. Het was een demonstratie van kracht en een radicaal gebaar van het jonge sportwagenmerk uit Sant’Agata Bolognese. Verschillende ontwerpstudio’s boden hun hulp aan bij het bekleden van het chassis volgens hun ideeën.
Maar Lamborghini aarzelde. Volgens de legende verscheen Nuccio Bertone tegen het einde van de show bij de Lamborghini-stand en was hij de laatste carrosseriebouwer die langskwam. Bertone bekeek het tentoongestelde Chassis en zei vol vertrouwen tegen Ferruccio Lamborghini dat zijn studio “de perfecte schoen voor deze prachtige voet” zou ontwerpen. Of deze dialoog daadwerkelijk zo heeft plaatsgevonden, kan vandaag de dag niet worden bewezen. Wat wel vaststaat, is dat deze anekdote op indrukwekkende wijze het onmiddellijke wederzijdse begrip en de creatieve overeenstemming tussen de twee ondernemers weerspiegelt.
De eerste samenwerking met Carrozzeria Bertone, waar Marcello Gandini op dat moment hoofd design was, zorgde ervoor dat het stalen chassis, gekenmerkt door hoge en brede dorpels, werd aangekleed met een opwindend koetswerk. Slechts een paar weken na de eerste ontmoeting, begin januari 1966, werd het ontwerp van Bertone afgerond en in maart was het prototype klaar met de steun van 30 Bertone-werknemers. De auto bood comfort en betrouwbaarheid en indrukwekkende prestaties. De krachtige V12 werd gecombineerd met een lichtgewicht carrosserie, terwijl het wielontwerp volledig nieuw was.
In maart 1966 presenteerde Automobili Lamborghini op de stand van Bertone op de Autosalon van Genève een oranje auto die de bestaande conventies negeerde. Het concept met middenmotor veranderde de gewichtsverdeling fundamenteel en bood een rijervaring die in die tijd ongeëvenaard was. Dit werd aangevuld met Bertone’s onvergelijkbare, elegante design van adembenemende schoonheid.
Miura. Een legendarische naam
De band tussen Lamborghini en de symboliek van de stier is diep geworteld in de geschiedenis van het merk. Met de Miura gebruikte Lamborghini voor het eerst bewust de naam van een beroemd Spaans stierenras. Het model is vernoemd naar het krachtige stierenras dat werd gefokt door Don Eduardo Miura Fernández.
Deze geschiedenis wordt direct weerspiegeld in de modelnomenclatuur van Lamborghini. Namen als Miura, Espada, Islero en later Murciélago zijn doelbewuste verwijzingen naar legendarische stieren en hun kenmerken.
Ontwerp en stijl gedreven door snelheid, kleur en individuele expressie
Lamborghini werkte voor het ontwerp voor het eerst samen met Carrozzeria Bertone. De gerenommeerde designstudio creëerde een carrosserie die nieuwe normen stelde. De Miura was plat, breed, elegant en agressief tegelijk en zag eruit als een roofdier dat klaarstond om toe te slaan. Het silhouet was laag; de totale hoogte van de auto bedroeg slechts ongeveer 105 centimeter. De opvallende pop-up koplampen met “wimpers” en de royale luchtinlaten kenmerken een uiterlijk dat vandaag de dag nog steeds als tijdloos wordt beschouwd.
Bertone haalde zijn inspiratie uit raceauto’s: platte, draaibare koplampen, radiatorroosters die lucht naar de remmen leidden en lamellen op de motorkap aan de voorkant waardoor lucht kon ontsnappen uit de bijna horizontale radiator, alleen in deze positie in het prototype. De V12 werd van lucht voorzien via inlaten achter en onder de portieren. De zwarte lamellen werden gebruikt als afdekking voor extra ventilatie, waarmee ook een krachtige designtrend werd gezet. Tot op de dag van vandaag is de Miura een meesterlijke stilistische oplossing om de lucht elegant van de aandrijving af te leiden.
De zwarte geanodiseerde bekleding, die werd gebruikt in plaats van de chromen bekleding die gebruikelijk was, en de motor-transmissieopstelling zetten een trend voor de komende jaren. De Miura was niet alleen laag, maar ook compact in lengte, met slechts 4,36 m, mede dankzij de indeling van de motor. Vandaag de dag wordt het ontwerp beschouwd als een van de mooiste auto’s: een sportwagen die kracht en elegantie combineert.
Afhankelijk van de wensen van de klant kon de carrosserie worden afgewerkt in opvallende kleuren, waardoor de Miura een van de eerste supersportauto’s was met een gedurfd en zeer aanpasbaar kleurenpalet. De beschikbare kleuren waren Azzurro Mexico Metallizzato (metallic lichtblauw), Bianco Miura (wit), Bleu Miura (blauw), Luci del Bosco Metallizzato (metallic bruin), Blu Notte (donkerblauw), Blu Tahiti Metallizzato (metallic blauw), Rosso Corsa (rood), Nero Cangiante (zwart), Giallo Fly (geel), Giallo Miura (geel), Argento Indianapolis Metallizzato (metallic zilver), Rosso Granada Metallizzato (metallic rood), Azzurro Cielo (lichtblauw), Arancio Miura (oranje), Oro Metallizzato (metallic goud), Verde Rio Metallizzato (metallic groen), Verde Scuro (groen), Verde Miura (groen) en Rosso Miura (rood). Deze opmerkelijke verscheidenheid aan kleuren laat zien hoe Lamborghini al meer dan zestig jaar uiterst aanpasbare voertuigen aanbiedt, vooruitlopend op een benadering van personalisering die vandaag de dag een kernelement van het DNA van het bedrijf vormt.
De Lamborghini V12. Hart, ziel en nalatenschap
De geschiedenis van de Lamborghini V12 draait om deze motor: een technisch revolutionaire krachtbron die bijna zes decennia lang het DNA van het merk heeft bepaald. Het is een uitdrukking van technische kunstzinnigheid, innovatie en visie. Met de laatste pure V12 die in 2022 in de Aventador Ultimae werd gemonteerd, sloot Lamborghini een tijdperk af dat terugging tot de jaren 1960. In 2023 ging de V12 een nieuw hoofdstuk in met de Revuelto, waarbij de iconische motor werd gekoppeld aan een hybride systeem, wat de evolutie van de V12 naar een nieuw geëlektrificeerd tijdperk markeerde.
Afhankelijk van het model, P400 of P400 S, leverde de motor 350 of 370 pk, waardoor de Miura een van de snelste productieauto’s uit zijn tijd was. De Miura 400 accelereerde in 6,7 seconden naar 100 km/u en haalde snelheden tot 280 km/u. In die tijd was deze supersportwagen de snelste productieauto ter wereld. De motor van de latere P400 SV leverde nog meer vermogen, met 385 pk bij 7.850 tpm en een koppel van 388 Nm bij 5.500 tpm, wat nog meer rijplezier bood. Het vermogen werd overgebracht via een droge koppeling naar een handgeschakelde vijfversnellingsbak met open schakelpoort.
De motor, transmissie en het differentieel deelden een gemeenschappelijk huis en smeersysteem, wat uitzonderlijk was in die tijd. Het was gedurfd, ruimtebesparend en technisch uitdagend. Tijdens de productie ontwikkelde Lamborghini een apart smeersysteem voor de motor en de transmissie, een technisch significante verandering. De prestaties, in combinatie met de baanbrekende V12-middenmotoropstelling, definieerden de Miura als technisch radicaal en maakten er een pionier van de supercars van.
Ingenieur Paolo Stanzani speelde een centrale rol in dit succesverhaal. Hij ontwikkelde de V12, die oorspronkelijk was ontworpen door Giotto Bizzarrini, geschikt voor de weg en zorgde ervoor dat hij klaar was voor serieproductie. Samen met het team ontwikkelde hij de moderne technische oplossingen die de Miura onderscheiden van andere sportauto’s uit die tijd. Stanzani was ook nauw betrokken bij het ontwerp van andere iconen van Lamborghini, zoals de Countach, Espada en Urraco. De V12 zorgde niet alleen voor de prestaties, maar ook voor het karakter van de Miura. Zijn geluid is onmiskenbaar. De V12 is een van de redenen waarom de Miura een hoofdrol speelde in films, waaronder de legendarische openingsscène van The Italian Job (1969). De motor was de ster, zijn geluid onlosmakelijk verbonden met de visuele taal van de scène.
De Miura verscheen op talloze covers van tijdschriften en in talloze redactionele artikelen, en hielp het idee van de supersportauto vorm te geven. Want de V12 van de Miura is meer dan zomaar een motor. Het is het hart van het merk Lamborghini, de zuiverste belichaming van passie, innovatie en prestaties.
Zoals het een supersportwagen betaamt, was de Lamborghini Miura een compromisloze auto om mee te rijden. Zonder stuurbekrachtiging, zonder elektronische hulpsystemen en met directe mechanische feedback vraagt hij vandaag de dag nog steeds de volledige concentratie van de bestuurder. Tegelijkertijd beloont hij de bestuurder met een onvervalste, emotionele rijervaring. De V12 levert ruim voldoende vermogen en een onmiskenbaar geluid dat vandaag de dag nog steeds als maatstaf wordt beschouwd. Het chassis bestaat uit een stalen spaceframe dat de motor en ophanging nauw met elkaar verbindt. Dit compacte ontwerp maakt het iconische design en ook de uitzonderlijke wegligging mogelijk. Dubbele wishbones en schroefveren voor en achter zorgen voor een sportief, stevig en nauwkeurig rijgedrag voor die tijd.
De Lamborghini Miura: productie en speciale versies
Tussen 1966 en 1973 werden er volgens de officiële gegevens 763 Lamborghini Miura modellen gebouwd in de Lamborghini fabriek in Sant’Agata Bolognese (Italië). De eerste productie-Miura werd op 29 december 1966 in Milaan afgeleverd, gevolgd door 107 auto’s in het eerste jaar. In 1968 had Lamborghini al 184 Miura-modellen verkocht, een gemiddelde van bijna vier auto’s per week, een uitzonderlijk aantal voor een high-performance supercar uit die tijd.
Voordat de serieproductie begon, werd slechts één officieel prototype gebouwd. Deze experimentele voertuigen zijn niet opgenomen in de officiële productieaantallen. Daarnaast had een klein aantal auto’s dat werd geproduceerd voor specifieke markten zoals de Verenigde Staten en het Midden-Oosten kleine technische of reglementaire aanpassingen en deze worden soms apart geteld in historische bronnen. Lamborghini produceerde ook vroege overgangsmodellen van de Miura P400 S, die kenmerken van zowel de P400 als de latere P400 S combineerden.
Minstens 10 Miura-modellen worden beschouwd als one-offs, speciale projecten of showauto’s. Een van de beroemdste is de Miura Roadster uit 1968, een unieke open-top versie ontworpen en gemaakt door Carrozzeria Bertone. Afgewerkt in hemelsblauwe lamélak met een wit lederen interieur en rode vloerbedekking, had hij opvallende elementen zoals grotere luchtinlaten in de deuren, ongeveer 120 structurele verstevigingen, een steiler oplopende voorruit en unieke achterlichten, waardoor hij zich duidelijk onderscheidde van de Coupé.
Om de nalatenschap van de Miura te vieren, onthulde Lamborghini in 2006 de Miura Concept, ter ere van de 40e verjaardag van het model. Het concept, dat werd gepresenteerd op de Autosalon van Genève, was een eerbetoon aan een van de meest invloedrijke supersportauto’s uit de autogeschiedenis. De Miura Concept, ontworpen door Walter De Silva, herinterpreteerde het vlakke silhouet, de brede achterkant en de korte overhangen van het origineel in een eigentijdse taal, waarbij retrostyling bewust werd vermeden. Hij werd puur ontworpen als designstudie en bleef eerder een technisch concept dan een productievoorstel.
Miura Vandaag
Bovenal heeft de Lamborghini Miura tussen 1966 en 1973 een duidelijk DNA gevestigd dat Lamborghini tot op de dag van vandaag voortzet. Modellen als de Countach, Diablo, Murciélago, Aventador en Revuelto zetten zijn erfenis voort. De Miura maakte van Lamborghini een echte seriefabrikant.
Vandaag de dag is de Lamborghini Miura nog steeds een referentie op het gebied van autodesign en culturele relevantie. Zestig jaar na zijn introductie veroudert hij niet, hij rijpt. In de loop der jaren hebben Miura-exemplaren prestigieuze prijzen gewonnen op toonaangevende Concours d’Elegance, waaronder Villa d’Este, Pebble Beach Concours d’Elegance, Salon Privé en Hampton Court Palace, waarbij ze Best in Class en speciale juryprijzen ontvingen die de uitmuntendheid van het ontwerp, de authenticiteit en de historische betekenis benadrukken. Veel van deze bekroonde auto’s zijn gerestaureerd of gecertificeerd door het Lamborghini Polo Storico, de officiële afdeling die verantwoordelijk is voor het behoud van Lamborghini’s historische erfgoed door middel van archiefonderzoek, certificering, restauratie en deelname aan grote internationale erfgoedevenementen.