De mascotte Spirit of Ecstasy heeft een unieke plaats in het hart van Rolls-Royce. Haar oorsprong is zowel een legende en mythe als een vaststaand feit, waarbij sommige details nog steeds gehuld zijn in mysterie en intrige. Ze wordt alom erkend, gerespecteerd en bewonderd, met een houding en gratie die haar blijvende erkenning hebben bezorgd. Voor klanten en liefhebbers over de hele wereld staat ze voor ambitie, prestatie, uitmuntendheid en succes, net zoals ze dat al doet sinds ze meer dan een eeuw geleden voor het eerst plaatsnam op de boeg van een Rolls-Royce auto.
Net als Rolls-Royce en haar producten is de Spirit of Ecstasy in de loop der tijd veranderd. Op verschillende momenten in haar lange leven heeft ze verschillende houdingen aangenomen, soms iets langer of korter gestaan en de wind haar vloeiende gewaden subtiel andere vormen laten geven. Toch is ze ook echt tijdloos: vandaag de dag lijkt ze meer dan ooit op de originele tekeningen die haar maker, de illustrator en beeldhouwer Charles Sykes, in 1911 maakte.
Voor Rolls-Royce is ze veel meer dan een mascotte of symbool. Ze biedt een tastbare verbinding met het erfgoed van het bedrijf door haar rijk gelaagde verhaal, waarin veel van de basisfiguren uit de geschiedenis van Rolls-Royce zelf een rol spelen, waaronder de eerste directeur van het bedrijf, Claude Johnson. Ze inspireert tot grootsheid; elke auto die op Goodwood met de hand wordt gemaakt, moet haar aanwezigheid waardig zijn.
En misschien nog wel het meest, omdat ze gebaseerd zou zijn op de levendige, assertieve en complexe Eleanor Thornton, als herinnering aan de essentiële menselijke dimensie van wat Rolls-Royce is en doet. Elke Rolls-Royce auto wordt met de hand gemaakt voor een individuele klant; een weerspiegeling van hun unieke persoonlijkheid en de verwezenlijking van hun dromen, verlangens en visie.
OORSPRONG VAN EEN ICOON
Vandaag de dag staat de mogelijkheid om opdracht te geven voor zeer individuele Bespoke-details voor hun auto nog steeds centraal in de relatie van het merk met zijn klanten. Maar in feite is dit slechts een voortzetting van een verlangen naar personalisatie dat al in de begindagen van het merk ontstond.
In 1910, slechts zes jaar na de oprichting van het merk, was het al een vaste gewoonte onder eigenaren om hun radiatorrooster te versieren met speciaal in opdracht gemaakte mascottes. Tot ergernis van algemeen directeur Claude Johnson hadden deze vaak de vorm van cartooneske dieren of komische personages. Hij besloot daarom een ‘officiële’ mascotte te creëren die de producten van het bedrijf zou beschermen tegen wat hij verafschuwde als deze ‘lelijke’ toevoegingen.
Tot Johnsons brede sociale kring behoorde ook autopionier Lord Montagu of Beaulieu. Als oprichter en redacteur van het tijdschrift The Car Illustrated had de Lord Charles Sykes een illustrator in dienst, wiens prachtige ontwerpen voor advertenties en tijdschriftcovers bewaard worden in het wereldberoemde Victoria and Albert Museum in Londen (het V&A).
Sykes was ook een volleerd beeldhouwer. Rond die tijd – de precieze datum blijft een mysterie – had Sykes een mascotte gemaakt voor Lord Montagu’s Rolls-Royce Silver Ghost: een aluminium beeldje van een jonge vrouw in wapperende gewaden, dat hij ‘The Whisper’ noemde. Dit originele beeldje, samen met andere Spirit of Ecstasy-beeldjes, wordt nu permanent tentoongesteld in het National Motor Museum in Beaulieu.
Onder de indruk en geïnspireerd vroeg Johnson Sykes om een nieuwe mascotte voor Rolls-Royce te creëren. Volgens één versie van het verhaal herinterpreteerde Sykes ‘The Whisper’ subtiel na ontvangst van Johnsons opdracht tot wat bekend werd als de Spirit of Ecstasy. Een andere opvatting is dat Johnson tijdens een reis naar Parijs onder de indruk was geraakt van de kunstzinnigheid van het Griekse marmeren beeld De gevleugelde overwinning van Samothraki, godin van de overwinning, dat in 190 v.Chr. werd gebeeldhouwd en sinds 1883 in het Palais du Louvre wordt tentoongesteld. Sommige autoriteiten hebben gesuggereerd dat Johnson Sykes vroeg om inspiratie te halen uit dit oude Helleense meesterwerk.
De uiteindelijke vorm van de Spirit of Ecstasy bevestigt beide theorieën. Ze verschijnt als een etherische jonge vrouw die gretig voorover leunt, haar armen achter zich gestrekt, met vloeiende gewaden die haar vleugels lijken te geven. Haar serene uitdrukking geeft geen aanwijzingen voor de mysteries die haar nog steeds omringen.
WAAR MYTHE EN WERKELIJKHEID ELKAAR ONTMOETEN
Een van de meest blijvende mysteries was de vraag of de Spirit of Ecstasy was gemodelleerd naar een echt persoon. Lang werd vermoed, en nu is het bevestigd, dat Sykes’ inspiratie voor ‘The Whisper’ een jonge vrouw was met de naam Eleanor Thornton, die een cruciale, complexe en enigszins controversiële rol speelde in het verhaal over de oorsprong van Rolls-Royce.
Geboren in 1880, is er weinig bekend over haar vroege leven. Ze duikt voor het eerst op in het begin van de 20e eeuw als assistente van Claude Johnson, toen in zijn pre-Rolls-Royce incarnatie als algemeen secretaris van de Automobile Club of Great Britain & Ireland (later de Royal Automobile Club, of RAC). In die tijd huurde ze kamers in een kunstenaarskolonie in Chelsea, waar ze buiten werktijd als fotomodel fungeerde voor haar medebewoners, onder wie Charles Sykes. Ze werd zijn favoriete muze en poseerde voor hem bij vele gelegenheden in de jaren die volgden.
Hun verhalen raakten nog nauwer met elkaar verweven toen Johnson Thornton voorstelde aan zijn kameraad en baas van Sykes, Lord Montagu, die meteen in de ban was van haar levendigheid, zelfvertrouwen en schoonheid. Ondanks de vriendschapsbanden pikte Montagu haar onmiddellijk in als zijn eigen assistent en vrijwel meteen begonnen ze aan een lange, innige liefdesaffaire.
Het was terwijl Sykes en Thornton samenwerkten voor Montagu bij het tijdschrift The Car Illustrated dat Sykes ‘The Whisper’ produceerde. Of de mascotte een blijk van waardering was van Sykes aan zijn vriend en werkgever, of dat hij op instigatie van Thornton werd gemaakt als cadeau voor haar minnaar, is nog maar de vraag. Wat de waarheid ook is, Montagu liet het tot zijn dood in 1929 op elke Rolls-Royce auto zien die hij bezat. Het was misschien de enige manier waarop hij zijn oprechte en blijvende liefde voor Eleanor, die in 1915 overleed, kon erkennen en die vanwege de kans op schandalen altijd een goed bewaard geheim was gebleven.
HET KEURMERK VAN UITMUNTENDHEID
Het ontwerp werd in 1911 geregistreerd als intellectueel eigendom van het bedrijf en werd zowel een bepalend kenmerk van het merk Rolls-Royce als een van de beroemdste en meest herkenbare emblemen ter wereld. In 1920 deed de Spirit of Ecstasy mee aan L’Auto’s ‘Concours des Bouchons de Radiateurs’ op de Parijse Salon – een wedstrijd om de mooiste automascotte van zijn tijd te identificeren. Charles Sykes kreeg de Premier Prix, de gouden medaille. Deze erkenning hielp om de reputatie van het beeld in de beginjaren van de autocultuur te verstevigen en gaf zowel de kunstenaar als het opkomende icoon internationaal aanzien.
Maar zelfs toen werd ze niet onmiddellijk of universeel aanvaard. In de jaren 1970 probeerden sommige landen om veiligheidsredenen mascottes te verbieden. In Zwitserland bijvoorbeeld mochten klanten haar helemaal niet tonen en bij ontvangst van hun auto vonden ze haar in het handschoenenkastje. De typische elegante en ingenieuze oplossing van Rolls-Royce was om de mascotte op een verende voet te monteren, zodat ze bij de geringste aanraking in de radiateur kon zakken. Dit terugtrekmechanisme heeft zich ontwikkeld tot een soepele, sierlijke beweging die bekend staat als ‘the rise’ en is een kenmerk van elke Rolls-Royce auto die op Goodwood met de hand wordt gebouwd.
Als belangrijkste en meest herkenbare embleem van het merk wordt de Spirit of Ecstasy aan klanten aangeboden in zorgvuldig geselecteerde afwerkingen: massief zilver, 24-karaats verguld en zwart koolstofvezel.
INNOVATIEGEEST
Net als in het begin wordt het Spirit of Ecstasy beeldje gemaakt door ‘verloren was gieten’, een praktijk die meer dan 5000 jaar oud is. Het is verbazingwekkend dat Charles Sykes zelf, bijgestaan door zijn dochter Josephine, de Spirit of Ecstasy mascottes tot 1939 persoonlijk heeft gegoten, van inscripties voorzien en afgewerkt.
Ter voorbereiding op de lancering van de Phantom VII in 2003 heeft Rolls-Royce Motor Cars de Spirit of Ecstasy verjongd door het moderne gietproces te introduceren.
De eerste stap was het digitaal ‘in kaart brengen’ van de originele Spirit of Ecstasy, waarbij afzonderlijke details werden gemanipuleerd en verbeterd om een perfect driedimensionaal computerbeeld te creëren. Om er zeker van te zijn dat zelfs de kleinste details nauwkeurig werden nagemaakt, werd de spuitgietmal gevormd door vakkundige ambachtslieden met messen van slechts 0,2 mm groot. Dit gietgereedschap werd gebruikt om een zeer nauwkeurig wassen model van het beeldje te maken, dat vervolgens van een keramische coating werd voorzien. Nadat deze coating was opgedroogd, werd de was weggesmolten en bleef er een perfecte mal over waaruit het nieuwe afgietsel zou worden gemaakt.
Elk beeldje wordt gemaakt door de mal te vullen met gesmolten roestvrij staal bij een temperatuur van 1600°C. Zodra het staal is afgekoeld, wordt de mal geopend om de Spirit of Ecstasy in zijn afgewerkte vorm te onthullen. De laatste transformatie vindt plaats in de afwerkingsafdeling met behulp van een proces dat ‘peening’ wordt genoemd. Het gietstuk wordt gestraald met miljoenen roestvrijstalen kogels met een diameter van slechts 0,04 mm, die helpen het oppervlak te polijsten zonder te schuren. Na machinale bewerking, een laatste spiegelpolijsting en strenge kwaliteitscontroles neemt het voltooide beeldje haar rechtmatige plaats in boven de iconische grille van Rolls-Royce.
KIJKEN IN DE TOEKOMST
In 2020 werd, als onderdeel van een bredere update van de merkidentiteit van Rolls-Royce Motor Cars, een nieuw abstract grafisch element ontwikkeld op basis van de Spirit of Ecstasy. Deze tweedimensionale interpretatie, bekend als ‘The Expression’, vat de kwaliteiten van de Spirit of Ecstasy samen in een eigentijdse visuele vorm voor gebruik in de huisstijl van het merk en weerspiegelt de visie van het bedrijf als een modern House of Luxury.
Rolls-Royce heeft zijn iconische Spirit of Ecstasy-figuurtje in 2022 in een nieuw jasje gestoken om de motorkap van zijn eerste volledig elektrische auto, de Spectre, te sieren. Het is 111 jaar geleden dat de Spirit of Ecstasy voor het eerst werd geregistreerd als intellectueel eigendom van Rolls-Royce op 6 februari 1911.
Het beeldje werd omgebouwd en kreeg een lagere, meer dynamische houding die haar veel dichter bij de tekeningen bracht die haar oorspronkelijke maker, Charles Sykes, maakte in de vroege jaren van de 20e eeuw.
Deze versie van de Spirit of Ecstasy is 8,27 cm hoog, vergeleken met de vorige 9,5 cm. Haar gewaden, die achter haar aan stromen in de slipstream – vaak maar ten onrechte gekarakteriseerd als ‘vleugels’ – zijn subtiel aangepast om ze aerodynamischer en realistischer te maken. In plaats van met haar voeten tegen elkaar en gekanteld te staan, staat ze schrap tegen de wind, één been naar voren, haar lichaam laag opgetrokken en haar ogen gretig voor zich uit gericht. Deze veranderingen hebben zowel praktische als stilistische voordelen en dragen bij aan de opmerkelijke prestaties van Spectre als de meest aerodynamische Rolls-Royce ooit, met een luchtweerstandscoëfficiënt van slechts 0,25 cd.
VIEREN IN STIJL
In het moderne tijdperk heeft Rolls-Royce Motor Cars mijlpalen gevierd in zowel haar eigen geschiedenis als die van de Spirit of Ecstasy door middel van privécollecties, evenementen en unieke edities van het beeldje zelf. Opmerkelijke uitingen zijn onder andere:
- Phantom Eeuwfeest privécollectie (2025): Ter gelegenheid van de 100e verjaardag van het topproduct, de Phantom, is de Private Collection het meest complexe en technologisch ambitieuze project dat ooit is uitgevoerd door de ontwerpers, ingenieurs, productiespecialisten en ambachtslieden van het Bespoke Collective van het merk. Elke auto wordt bekroond met een unieke heruitvinding van de Spirit of Ecstasy, gebaseerd op het eerste beeldje dat ooit op een Phantom is gemonteerd. Het beeldje is gegoten in massief 18-karaats goud voor de stevigheid en vervolgens geplateerd in 24-karaats goud voor een vlekkeloze, aanslagbestendige afwerking. Het beeldje is getest door het Assay Office in Londen en kreeg een volledig Brits keurmerk, samen met een speciaal ontwikkeld ‘Phantom Centenary’-merk. De basis van het beeldje is afgewerkt met handgegoten wit glasachtig email met een subtiele inscriptie van de naam van de collectie.
- Phantom Scintilla privécollectie (2024): Geïnspireerd door de gratie, dynamiek en etherische schoonheid van de Spirit of Ecstasy en beperkt tot slechts 10 modellen, is het interieur van elke auto gevuld met designelementen, texturen en een doorlopende graphic geïnspireerd op de expressieve, dynamische vorm van de Spirit of Ecstasy. Claude Johnsons originele opdracht voor een Rolls-Royce mascotte staat op een reliëfplaat in het dashboardkastje. Deze woorden, geschreven in 1910, vatten ook de essentie van de Phantom Scintilla: ‘Snelheid met stilte, de afwezigheid van trillingen, de mysterieuze beheersing van grote energie en een prachtig levend organisme van uitmuntende gratie’. Voor Scintilla is het beeldje Spirit of Ecstasy ook uitgevoerd in een keramische afwerking – een verwijzing naar de oorsprong van het beeldje en het eerder genoemde klassieke Griekse beeld, De gevleugelde overwinning van Samothrace.
- The Spirit of Ecstasy Centenary Private Collection (2011): Ter ere van de 100e verjaardag van de mascotte en beperkt tot slechts 100 Bespoke Phantom-modellen, biedt de Private Collection exclusieve carrosseriekleuren, ledercombinaties, houtfineer en interieurdetails. Elke auto is voorzien van een speciaal voor Rolls-Royce Motor Cars ontworpen Spirit of Ecstasy in massief zilver, met zes merktekens (waaronder twee speciaal voor Rolls-Royce Motor Cars ontworpen merktekens) op een zwart vergulde verlichte voet.
EEN VOORTDURENDE NALATENSCHAP
Vandaag de dag blijft de Spirit of Ecstasy het bepalende symbool van het merk, met elk nieuw hoofdstuk vooruitstrevend met behoud van de stille autoriteit die haar al sinds 1911 onderscheidt. Terwijl smaken, technologieën en culturen blijven evolueren, blijft de Spirit of Ecasy een constante uitdrukking van de waarden van het merk – een constante aanwezigheid die de toekomst begeleidt en tegelijkertijd trouw blijft aan het erfgoed dat haar gevormd heeft.