Στη στέγη ενός μπολ από σκυρόδεμα, στο Μόναχο, απλώνεται ένα σήμα της BMW διαμέτρου 40 μέτρων, και μόνο από ψηλά μπορεί κανείς να το διαβάσει. Ο Καρλ Σβάντσερ σχεδίασε το μπολ ως το μουσείο της εταιρείας, δίπλα στους τέσσερις κρεμαστούς κυλίνδρους της έδρας της, και τα δύο κτίρια άνοιξαν στις 18 Μαΐου 1973. Στο εσωτερικό, ένας δρόμος από ράμπες και γέφυρες ελίσσεται επί ένα χιλιόμετρο μέσα από έναν αιώνα BMW, από την πρώτη μοτοσυκλέτα ως το roadster που οδηγούσε ο Έλβις Πρίσλεϊ όταν υπηρετούσε ως στρατιώτης στη Γερμανία.
Το μουσείο φυλάει τις ιστορίες που έπλασαν την εταιρεία, και μία που εκείνη άφησε για πολύ καιρό ανείπωτη. Μια μοτοσυκλέτα που σχεδιάστηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες έδωσε το πρότυπο πάνω στο οποίο η BMW χτίζει από τότε. Ένας άνθρωπος κέρδισε με την 328 στον πρώτο κιόλας αγώνα της και, έναν χρόνο αργότερα, οδήγησε μοτοσυκλέτα ταχύτερα απ’ ό,τι θα κατάφερνε κανείς για τα επόμενα 14 χρόνια. Ένα λευκό roadster έγινε κόκκινο, επειδή όσοι θαύμαζαν τον ιδιοκτήτη του έγραφαν πάνω του με κραγιόν· ύστερα χάθηκε για μισό αιώνα και γύρισε στο σπίτι χωρίς τον κινητήρα του. Και σε μία αίθουσα, η εταιρεία εκθέτει πώς χρησιμοποίησε στη διάρκεια του πολέμου την εργασία κρατουμένων από στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Συνοπτικά
- Το μουσείο άνοιξε στις 18 Μαΐου 1973, μαζί με την έδρα της BMW δίπλα του· και τα δύο κτίρια τα σχεδίασε ο Βιεννέζος αρχιτέκτονας Καρλ Σβάντσερ.
- Έκλεισε το 2004 για ανασχεδιασμό από το Atelier Brückner και άνοιξε ξανά στις 21 Ιουνίου 2008, με πενταπλάσιο εκθεσιακό χώρο.
- Μια διαδρομή περίπου ενός χιλιομέτρου περνά από 25 ενότητες σε επτά εκθεσιακά σπίτια, σε έκταση 5.000 τετραγωνικών μέτρων.
- Εκτίθενται περίπου 125 αυθεντικά εκθέματα: αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, αεροπορικοί και αγωνιστικοί κινητήρες.
- Από το 1999 το μουσείο και η έδρα είναι διατηρητέα κτίρια.
- Το 2025 το μουσείο υποδέχτηκε περισσότερους από 847.000 επισκέπτες, τον μεγαλύτερο αριθμό στην ιστορία του.
Ιστορία
Η BMW είχε μουσείο πριν ακόμη αποκτήσει κτίριο για να το στεγάσει. Το 1966 άνοιξε ένα μουσείο εργοστασίου στις εγκαταστάσεις της στο Μόναχο, και στα τέλη της δεκαετίας του 1960 το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να χτίσει ένα μουσείο για ολόκληρη την εταιρεία, δίπλα στη νέα έδρα που σχεδίαζε στην άκρη του ολυμπιακού χώρου της πόλης. Τον διαγωνισμό κέρδισε ο Βιεννέζος Καρλ Σβάντσερ. Ο πύργος του προτιμήθηκε από ένα συμβατικό επταώροφο κτίριο, και στις 2 Δεκεμβρίου 1968 το μουσείο προστέθηκε δίπλα του, στην ίδια σύμβαση. Η πρώτη σκαπανιά έγινε στις 28 Ιουλίου 1970, όσο η πόλη έστηνε το πάρκο της για τους Αγώνες του 1972.
Το κτίριο της έδρας είναι ένα παράδοξο από χάλυβα και σκυρόδεμα. Οι τέσσερις κύλινδροί του δεν πατούν στο έδαφος. Κρέμονται από έναν χαλύβδινο σταυρό στη στέγη, που τον σηκώνει ένας κεντρικός πυρήνας ύψους 99,5 μέτρων, και 16.800 τόνοι κτιρίου μένουν μετέωροι. Οι ψηλότεροι όροφοι χτίστηκαν πρώτοι, στο επίπεδο του εδάφους, και ύστερα ανυψώθηκαν υδραυλικά με ρυθμό περίπου τεσσάρων μέτρων την εβδομάδα, κι έτσι ο πύργος ψήλωσε από την κορυφή προς τα κάτω. Ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι των Αγώνων, και για την έναρξή τους η BMW κρέμασε σήματα από καραβόπανο στην ανατολική και στη δυτική του όψη, εκεί όπου μπορούσαν να τα δουν τα πλήθη στο Ολυμπιακό Στάδιο.
Το μουσείο στα πόδια του πύργου είναι ένα μπολ από λεπτό σκυρόδεμα, με διάμετρο 40 μέτρων στη στέγη, και ο Σβάντσερ συνέλαβε το εσωτερικό του σαν ένα σύνολο από δρόμους και πλατείες. Μια σπειροειδής ράμπα κατέβαζε τους επισκέπτες, περνώντας δίπλα από πέντε στρογγυλές πλατφόρμες που έμοιαζαν να αιωρούνται, και το σήμα στη στέγη δεν σχεδιάστηκε για κανένα βλέμμα από το έδαφος. Ο πύργος και το μπολ άνοιξαν μαζί στις 18 Μαΐου 1973. Το 1999 κηρύχθηκαν και τα δύο διατηρητέα.
Το 2004 το μουσείο έκλεισε για τέσσερα χρόνια. Το Atelier Brückner της Στουτγάρδης ένωσε το μπολ με το χαμηλό κτίριο δίπλα του και πρόσθεσε ό,τι το ίδιο ονόμασε «γέφυρες και σπίτια»: επτά εκθεσιακά σπίτια, το καθένα με τη δική του πρόσοψη, που τα συνδέουν ράμπες οι οποίες απλώνονται μέσα στον χώρο σαν να μη ζυγίζουν τίποτα, πάνω από δάπεδα ασφάλτου. Το μουσείο άνοιξε ξανά στις 21 Ιουνίου 2008 με πενταπλάσιο χώρο από πριν, και το μπολ, που κάποτε χωρούσε ολόκληρο το μουσείο, παραχωρήθηκε στις περιοδικές του εκθέσεις.
Η συλλογή
Η πρώτη ιστορία που διορθώνει το μουσείο είναι εκείνη που φοράει κάθε καπό. Το σήμα δεν είναι προπέλα. Ξεκίνησε ως έμβλημα της Rapp Motorenwerke, της κατασκευάστριας αεροπορικών κινητήρων που το 1917 έγινε BMW, με το γαλάζιο και το λευκό της Βαυαρίας στα τεταρτημόριά του, σε αντίστροφη διάταξη, επειδή το δίκαιο των εμπορικών σημάτων δεν επέτρεπε εκείνη του ίδιου του κρατιδίου. Η προπέλα ήρθε αργότερα, από μια διαφήμιση των τελών της δεκαετίας του 1920 που έδειχνε το σήμα να περιστρέφεται πάνω σε ένα αεροπλάνο. Ο ίδιος ο διευθυντής του αρχείου της BMW έχει χαρακτηρίσει το αποτέλεσμα «αυτοτροφοδοτούμενο μύθο», και το Σπίτι της Εταιρείας αφηγείται πού γεννήθηκε.
Η πρώτη μοτοσυκλέτα της BMW σχεδιάστηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ο Μαξ Φριτς και η ομάδα του κατασκεύασαν το 1923 την R 32 από στοιχεία που, το καθένα μόνο του, δεν ήταν καινούργια: έναν δικύλινδρο boxer τοποθετημένο εγκάρσια στο πλαίσιο, με τους κυλίνδρους να προεξέχουν στον αέρα που τους έψυχε, και έναν άξονα καρντάν στη θέση της αλυσίδας για την κίνηση του πίσω τροχού. Η βρετανική ABC είχε χρησιμοποιήσει νωρίτερα αυτή τη διάταξη κινητήρα. Καινούργιο ήταν το σύνολο, και πάνω σε αυτό το πρότυπο η BMW χτίζει μοτοσυκλέτες από τότε. Το Σπίτι της Μοτοσυκλέτας ακολουθεί τη διαδρομή του από το Μόναχο, όπου η BMW έφτιαχνε μοτοσυκλέτες ως το 1969, στο Σπαντάου του Βερολίνου, περνώντας από την R 90 S που σχεδίασε ο Χανς Α. Μουτ το 1973: με 200 km/h, μία από τις ταχύτερες μοτοσυκλέτες της εποχής της.
Ο Ερνστ Χένε είναι ο κρίκος ανάμεσα σε δύο από τις ιστορίες του μουσείου. Στις 14 Ιουνίου 1936 κέρδισε την κατηγορία των δύο λίτρων στον πρώτο αγώνα της BMW 328, το Eifelrennen στο Nürburgring, και στη συνέχεια η 328 έγραψε νίκες σε όλη την Ευρώπη πριν από τον πόλεμο. Στις 28 Νοεμβρίου 1937, σε ένα κλειστό τμήμα αυτοκινητόδρομου κοντά στη Φρανκφούρτη, έπιασε τα 279,503 km/h με μια BMW 493 κ.εκ., εφοδιασμένη με κομπρέσορ και ολόσωμο φέρινγκ. Ήταν το τελευταίο από τα ρεκόρ του, και ως το 1951 κανείς δεν οδήγησε μοτοσυκλέτα ταχύτερα. Το δίτροχο εκείνης της μέρας, γνωστό ως «Μηχανή του Παγκόσμιου Ρεκόρ», στέκεται στο Σπίτι του Μηχανοκίνητου Αθλητισμού, λίγο πιο πέρα από την 328.
Ένα αυτοκίνητο του μουσείου γύρισε στο σπίτι χωρίς τον κινητήρα του. Στις 20 Δεκεμβρίου 1958, ένας 23χρονος Αμερικανός στρατιώτης που υπηρετούσε στη Γερμανία παρέλαβε μια λευκή BMW 507 με αριθμό πλαισίου 70079. Λεγόταν Έλβις Πρίσλεϊ. Οι θαυμαστές του έγραφαν με κραγιόν πάνω στη λευκή βαφή, γι’ αυτό εκείνος έβαλε να τη βάψουν κόκκινη, και όταν έφυγε από τη Γερμανία, η 507 πέρασε σε άλλα χέρια. Το 1968 βρισκόταν ήδη στην κατοχή του Τζακ Κάστορ, που την κράτησε επί δεκαετίες με την πρόθεση να την αποκαταστήσει· ως τότε, ο κινητήρας και το κιβώτιο ταχυτήτων της είχαν χαθεί. Η BMW Group Classic την αγόρασε το 2014, την έδειξε στο μουσείο όπως είχε βρεθεί και αφιέρωσε ύστερα σχεδόν δύο χρόνια για να τη γυρίσει πίσω στη μέρα της παράδοσης: σε απόχρωση «Feather White», με τον V8 αλουμινίου των 150 ίππων ξαναχτισμένο στις αρχικές προδιαγραφές. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Pebble Beach στις 21 Αυγούστου 2016. Στέκεται στο Σπίτι της Τεχνολογίας.
Κάπου στο μουσείο στέκεται πάντα ένα τουλάχιστον Art Car, όχι όμως πάντα το ίδιο. Η ιδέα ήταν του Ερβέ Πουλέν, Γάλλου δημοπράτη που έτρεχε και ο ίδιος σε αγώνες, ο οποίος το 1975 ζήτησε από τον Αλεξάντερ Κάλντερ να ζωγραφίσει την BMW 3.0 CSL που θα οδηγούσε στο Λε Μαν. Ο Κάλντερ άπλωσε λωρίδες χρώματος διαγώνια πάνω στο καπό, στις πόρτες και στα φτερά. Το αυτοκίνητο εγκατέλειψε στον αγώνα, και άρχισε μια συλλογή στην οποία, τα χρόνια που ακολούθησαν, πρόσθεσαν τα ονόματά τους ο Φρανκ Στέλα, ο Ρόι Λίχτενσταϊν και ο Άντι Γουόρχολ. Ο Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ, που ζωγράφισε κι εκείνος ένα, χώρεσε την ιδέα σε πέντε λέξεις: «οδηγήσιμα μουσεία θα ήταν υπέροχα».
Το Σπίτι της Τεχνολογίας δεν επιχειρηματολογεί με λόγια αλλά με αντικείμενα. Η ενότητα της ελαφριάς κατασκευής δείχνει ένα πλαίσιο που το σηκώνει ένας μόνο άνθρωπος, και η γκαλερί των κινητήρων είναι μια αίθουσα για την πρώτη τέχνη της εταιρείας, αφού η BMW κατασκεύαζε αεροπορικούς κινητήρες πριν φτιάξει οτιδήποτε άλλο. Στο Σπίτι του Μηχανοκίνητου Αθλητισμού, τα αυτοκίνητα τουρισμού φορούν ανάλαφρα τα ρεκόρ τους: η 3.0 CSL και η πρώτη M3, της γενιάς E30, που κατά τους υπολογισμούς της BMW κέρδισε περίπου 1.500 αγώνες και 60 εθνικά πρωταθλήματα, περισσότερα από κάθε άλλο αυτοκίνητο τουρισμού.
Κατά την ίδια τη BMW, το μουσείο της είναι από τα παλαιότερα μουσεία αυτοκινήτου της Γερμανίας, και σχεδιάστηκε εξαρχής ως αρχιτεκτονικό έργο: στην ίδια ανάθεση με την έδρα, στην άκρη του Ολυμπιακού Πάρκου. Διατηρητέο μαζί με τον πύργο από το 1999, είναι ντοκουμέντο για το Μόναχο της εποχής των Αγώνων όσο και μουσείο της εταιρείας.
Είναι, επίσης, ειλικρινές για τα χρόνια που τα περισσότερα εταιρικά μουσεία προσπερνούν. Ο Τόπος Μνήμης του ακολουθεί τη διαδρομή από τις εξοπλιστικές συμβάσεις της δεκαετίας του 1930 ως την εκμετάλλευση κρατουμένων των στρατοπέδων συγκέντρωσης στη διάρκεια του πολέμου, έγκλειστων σε δορυφορικά στρατόπεδα μέσα στα ίδια τα εργοστάσια της εταιρείας. Η BMW τον παρουσιάζει ως μέρος της αναμέτρησής της με εκείνα τα εγκλήματα, ύστερα από μια μακρά σιωπή. Αυτό είναι που δίνει στο υπόλοιπο μουσείο το βάρος του.
Και δέχεται επισκέπτες όσο λίγα μουσεία: το 2025 ήρθαν περισσότεροι από 847.000 άνθρωποι, ο μεγαλύτερος αριθμός στην ιστορία του.
Εμπειρία επισκέπτη
Ήδη ο δρόμος ως την πόρτα ανήκει στην έκθεση. Οι τέσσερις κύλινδροι της έδρας υψώνονται στην άκρη του Ολυμπιακού Πάρκου, το ασημένιο μπολ κάθεται στα πόδια τους, και από το BMW Welt, την αίθουσα όπου τα καινούργια αυτοκίνητα παραδίδονται στους ιδιοκτήτες τους, μια γέφυρα σχεδόν 93 μέτρων περνά πάνω από τη Lerchenauer Straße. Αν τα δει κανείς μαζί, συνθέτουν την ιδέα που έχει η εταιρεία για τον εαυτό της, χτισμένη σε σκυρόδεμα, χάλυβα και γυαλί.
Στο εσωτερικό του, το μουσείο είναι στημένο σαν πόλη. Τα δάπεδα είναι από άσφαλτο, τα σπίτια έχουν προσόψεις και οι ράμπες ανεβαίνουν ανάμεσά τους, έτσι ώστε σε κάθε νέα αίθουσα να φτάνει κανείς όπως φτάνει σε μια πλατεία: από τον δρόμο. Στο Σπίτι του Σχεδιασμού, 714 μεταλλικές σφαίρες κρέμονται από χαλύβδινα σύρματα, δεμένα σε μοτέρ που κινούν την καθεμιά χωριστά. Σε διάστημα επτά λεπτών περνούν από την αταξία σε μια σειρά από μορφές που ανταγωνίζονται η μία την άλλη, ώσπου καταλήγουν στη σιλουέτα ενός αυτοκινήτου. Αξίζει να περιμένει κανείς ως το τέλος. Πιο πέρα, μια σκάλα κατεβαίνει στο θησαυροφυλάκιο, όπου συγκεντρώνονται τα σχέδια που έδωσαν μορφή στα αυτοκίνητα και στις μοτοσυκλέτες της εταιρείας.
Το μουσείο θέλει μισή μέρα. Με το BMW Welt στην άλλη άκρη της γέφυρας και δίπλα το εργοστάσιο του Μονάχου, που μπορεί να το δει κανείς μόνο με ξενάγηση κλεισμένη από πολύ νωρίς, η στάση γίνεται ολόκληρη μέρα: η ιστορία, η αίθουσα παραδόσεων και η γραμμή παραγωγής ενός κατασκευαστή, σε απόσταση σύντομου περιπάτου η μία από την άλλη.
Κλίμα
| Μήνας | Μέγ. °C | Ελάχ. °C | Βροχόπτωση mm | Ημέρες βροχής | Διάρκεια ημέρας h |
|---|---|---|---|---|---|
| Ιανουάριος | 4° | −3° | 69 | 13 | 8,9 |
| Φεβρουάριος | 5° | −3° | 60 | 12 | 10,2 |
| Μάρτιος | 10° | 0° | 77 | 14 | 11,9 |
| Απρίλιος | 14° | 4° | 72 | 13 | 13,7 |
| Μάιος | 18° | 9° | 114 | 16 | 15,2 |
| Ιούνιος | 22° | 12° | 114 | 16 | 16,0 |
| Ιούλιος | 23° | 14° | 111 | 15 | 15,6 |
| Αύγουστος | 23° | 14° | 106 | 14 | 14,3 |
| Σεπτέμβριος | 19° | 10° | 88 | 13 | 12,6 |
| Οκτώβριος | 14° | 6° | 74 | 12 | 10,8 |
| Νοέμβριος | 8° | 1° | 68 | 11 | 9,3 |
| Δεκέμβριος | 4° | −2° | 74 | 14 | 8,4 |
Μηνιαίοι μέσοι όροι για München, DE, 1991–2020.
Δημιουργήθηκε με πληροφορίες της υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service, 2026 (CC BY 4.0).
Ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε το ECMWF ευθύνονται για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών Copernicus ή των δεδομένων που περιέχουν.
Τοποθεσία
Το μουσείο βρίσκεται στο βόρειο Μόναχο, στη βορειοανατολική άκρη του Ολυμπιακού Πάρκου, έξι χιλιόμετρα από τη Marienplatz και 33 από το αεροδρόμιο της πόλης. Ο περιφερειακός Mittlerer Ring περνά λίγο νοτιότερα, και ο αυτοκινητόδρομος A9 από τη Νυρεμβέργη συναντά τον δακτύλιο εκεί κοντά· ο χώρος στάθμευσης του BMW Welt βρίσκεται λίγα μέτρα πιο κάτω στη Lerchenauer Straße, και η γραμμή U3 του μετρό σταματά στο Olympiazentrum, περίπου 500 μέτρα μακριά. Το Μουσείο Mercedes-Benz στη Στουτγάρδη απέχει 216 χιλιόμετρα μέσω του A8 και το Μουσείο Porsche 237.
Γύρω του απλώνεται το Ολυμπιακό Πάρκο του 1972, με το στάδιο σκεπασμένο από τα εφελκυόμενα στέγαστρα του Γκίντερ Μπένις και του Φράι Ότο, και υψώνεται ο Ολυμπιακός Πύργος, που από την εξέδρα του, στα 190 μέτρα, κοιτάζει το μπολ από ψηλά. Το εκθεσιακό κέντρο Messe München βρίσκεται 15 χιλιόμετρα ανατολικά. Βόρεια, 80 χιλιόμετρα πάνω στον A9, το museum mobile της Audi στο Ίνγκολσταντ προσφέρει ένα δεύτερο μουσείο μάρκας για την ίδια μέρα. Νότια, οι δρόμοι ανηφορίζουν προς τις Άλπεις: 30 χιλιόμετρα ως τη λίμνη του Στάρνμπεργκ, 75 ως το Kochel am See και το Kesselberg, όπου ο Χανς Στουκ κέρδισε τον αγώνα ανάβασης το 1934 και το 1935, 92 ως το Γκάρμις-Παρτενκίρχεν και 161 ως το Salzburgring, πέρα από τα αυστριακά σύνορα.
Διεύθυνση
2 Am Olympiapark
80809 München
Oberbayern, Bayern
Γερμανία
Ιστότοπος